Phương pháp chăm sóc sức khỏe
cho trẻ trong mùa mưa
Bác sĩ
Trần Anh Tuấn – Trưởng khoa Hô hấp (HH) – BV Nhi Đồng 1 TP.HCM cho biết, mùa
mưa, số trẻ em nhập viện vì bệnh viêm HH tăng vọt. Trong số này, có đến 70%
nhiễm khuẩn HH cấp tính. Ngoài ra, có nhiều trẻ bị dị ứng HH, đặc biệt là viêm
mũi dị ứng (VMDƯ). Đáng lưu ý, một số sai lầm của phụ huynh đã làm cho trẻ dễ
mắc bệnh.
– Giữ ấm quá mức hóa… lạnh: Trẻ sơ
sinh và bé dưới hai tuổi là đối tượng cần được chăm sóc chu đáo vì dễ nhiễm
bệnh và bệnh dễ trở nặng, khó điều trị, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và sự phát
triển của bé. Các bé này do sức đề kháng chưa qua “chinh chiến” nên khả năng
thích ứng với môi trường kém, đặc biệt là thời tiết thay đổi thất thường. Các
bác sĩ khoa HH nhận thấy, đa số phụ huynh giữ ấm quá đà khiến con bị nhiễm
lạnh. Khi trời mưa, gió, cả bé khỏe lẫn bé húng hắng ho đều được mặc quần áo
dày, ấm để chống lạnh. Nhưng đến khi nhiệt độ thay đổi, người lớn lại không
cởi bớt áo quần cho bé. Nóng quá, cơ thể điều tiết bằng cách xuất mồ hôi. Mồ
hôi xuất ở bề mặt da rộng nhằm hạ nhiệt cho cơ thể nhưng không được lau khô nên
thấm ngược, làm nhiệt độ cơ thể hạ nhiều hơn, khiến bé bị nhiễm lạnh, dẫn đến
viêm HH.
Trời nóng, phụ huynh cho con ra chỗ gió
lùa cho mát. Khi nhiệt độ tăng, các lỗ chân lông sẽ mở ra để thoát nhiệt làm
mát cơ thể, gặp cơn gió lùa gây lạnh, bề mặt da diện rộng sẽ làm mất nhiệt
nhanh, cơ thể suy yếu và vi trùng có cơ hội tấn công.
– Lạnh vì quạt máy, máy lạnh: Phụ huynh
thường mắc sai lầm khi sử dụng các thiết bị máy lạnh, quạt máy. Cần lưu ý:
không để máy lạnh, quạt máy phà hơi trực tiếp vào người bé. Nhiệt độ máy lạnh
khoảng 24 – 26oC là vừa phải, nhưng nếu có trẻ nhỏ thì khoảng 26 – 27oC. Không
để bé rơi vào tình trạng thay đổi nhiệt độ quá đột ngột. Ví dụ: vào ngay phòng
máy lạnh khi bé vừa ở ngoài nắng về hoặc sau khi chạy nhảy… ra mồ hôi. Không
nên để bé ở trong phòng máy lạnh liên tục quá bốn tiếng.
Các
bé khi nhiễm lạnh sẽ dễ bị viêm HH trên (viêm mũi, viêm họng). Những trường hợp
nặng phải nhập viện là viêm HH dưới (viêm tiểu phế quản, viêm phổi). Do đó, giữ ấm sao cho khi nhiệt độ
thay đổi mà bé không nóng đến mức xuất mồ hôi và không lạnh đến mức đau ốm thì
cần nhiều kinh nghiệm.
Cần lưu ý
những điều sau khi chăm bé:
– Chọn quần áo bằng sợi cotton có khả
năng hút nước để mồ hôi không giữ trên da quá lâu. Khi quần áo ẩm, cần thay
ngay cho bé. Các loại áo ấm có cả tay, nón đội đầu chỉ nên dùng khi đi ra đường
lúc thời tiết lạnh. Khi ở trong nhà chỉ cho trẻ mặc các loại áo may bằng nỉ
ngắn tay nhưng kín ngực. Khi đi nhà trẻ, đi học cần mang theo áo mưa, quần áo
ấm, khô phòng sẵn để thay ngay khi bé xuất mồ hôi.
– Tuyệt đối không cho trẻ dưới hai tuổi
tiếp xúc với người cảm, cúm, chảy mũi dù rất nhẹ. Ở những người này, do hệ đề
kháng mạnh nên vi trùng chỉ gây cảm xoàng, nhưng ở các bé nhỏ thì gây bệnh
nặng.
– Mùa này, cần cho trẻ ăn những món lỏng,
dễ tiêu hóa, ấm nóng. Ăn thêm các loại trái cây để tăng cường sinh tố và khoáng
chất. Cho bé uống đủ nước. Thiếu nước, niêm mạc khô dễ bị tổn thương, vi khuẩn
xâm nhập cơ thể dễ dàng.
Bệnh VMDƯ thường xảy ra khi trời mưa,
chuyển mùa, xung quanh có cây cỏ ra nhiều hoa… Khi bé bị VMDƯ cần vệ sinh mũi,
làm thông thoáng mũi bằng cách nhỏ mũi, rửa mũi. Cần thực hiện việc này trước
khi đi ngủ, trước khi cho bú để bé dễ thở, bú và ngủ ngon.
Bác sĩ Trần Anh Tuấn khuyến cáo: “Khi bé
bị VMDƯ cần đưa đi bác sĩ khám để tùy mức độ mà cho thuốc. Phụ huynh không nên
tự cho trẻ em sử dụng các loại thuốc điều trị VMDƯ. Các loại thuốc co mạch
khắc phục tình trạng nghẹt mũi rất nhanh nhưng cũng dễ gây ngộ độc. Không sử
dụng thuốc này lâu dài vì sẽ làm cho nghẹt mũi trầm trọng hơn, đặc biệt cho
trẻ nhỏ dưới hai tuổi”.
Trời mưa, độ ẩm cao, nhiệt độ thấp tạo
điều kiện cho các vi sinh vật, nấm gây bệnh phát triển. Rửa tay và vệ sinh thân
thể sau khi đi từ ngoài đường về nhà là cách “đuổi” vi khuẩn hữu hiệu. Cần tập
cho bé thói quen vệ sinh răng miệng, rơ lưỡi, nạo lưỡi, súc miệng bằng nước
muối…
