PHÒNG
VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH CÒI XƯƠNG Ở TRẺ
Bệnh còi xương thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh do thiếu hoặc
rối loạn chuyển hóa vitamin D trong cơ thể trẻ gây nên. Tuy không gây tử vong,
nhưng bệnh còi xương ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thể chất và hệ vận động
của trẻ em.
Nguyên nhân bị còi xương
- Do thiếu ánh sáng mặt trời.
- Trẻ thiếu cân, sinh non.
- Trẻ không được bú sữa mẹ.
- Trẻ có hội chứng kém hấp thu, trẻ suy dinh dưỡng.
Lưu ý, nhiều trẻ có cân nặng tốt, thậm chí thừa cân cũng bị còi xương do cha mẹ
giữ gìn quá cẩn thận nên ít được tiếp xúc với ánh nắng, và chế độ ăn không cân
đối.
BIỂU HIỆN CỦA BỆNH CÒI XƯƠNG
- Trẻ hay đổ mồ hôi.
- Hay bị giật mình khi ngủ.
- Kém ăn.
- Hay quấy khóc.
- Gầy yếu, chậm lớn.
- Ở một số trẻ, đầu có vẻ to so với thân mình.
- Trẻ bị rụng tóc nhiều, rụng tóc theo hình vành khăn.
- Nếu ở trẻ dưới 2 tuỗi bị còi xương, răng chậm mọc, dễ bị sún răng.
Biểu hiện muộn của bệnh còi xương
- Xương sống bị vẹo.
- Cong xương tay.
- Chân vòng kiềng.
- Chậm biết lẫy, ngồi, đi…
- Thiếu canxi có thể dẫn đến trẻ bị co giật.
- Bệnh gây ra các biến đổi ở hệ xương (thóp rộng và lâu liền, có các bướu trán,
lồng ngực biến dạng, đầu xương cổ tay, cổ chân bè ra… ), các cơ nhão, trẻ chậm
biết đi…
HẬU
QUẢ CỦA BỆNH CÒI XƯƠNG
Thiếu hụt vitamin D làm ảnh hưởng đến quá trình hấp thu, chuyển hóa canxi và
phốt pho trong cơ thể trẻ. Bệnh gây ra hậu quả như: xương của trẻ bị cong, dễ
gãy khi có chấn thương. Trẻ bị còi xương thường dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn như
viêm phổi, tiêu chảy cấp, suy dinh dưỡng.
Nghiêm trọng hơn, bệnh còi xương còn để lại những hậu quả lâu dài như biến dạng
lồng ngực, gù, vẹo cột sống, chân vòng kiềng, hẹp khung chậu… ảnh hưởng tới
thẩm mỹ và quá trình sinh đẻ sau này đối với bé gái vì khung chậu bị biến dạng.
PHÒNG TRÁNH
CÒI XƯƠNG
Bà bầu và mẹ cho con bú cần được tắm nắng, hoạt động ngoài trời, ăn nhiều thực
phẩm giàu vitamin D và canxi, làm việc, nghỉ ngơi thoải mái.
Thói quen kiêng cữ khiến nhiều người bỏ qua việc tắm nắng cho trẻ sơ sinh. Đây
là quan niệm sai lầm vì cơ thể con người chỉ nhận khoảng 20% lượng vitamin D từ
thức ăn, phần còn lại do cơ thể tự tổng hợp từ ánh nắng mặt trời. Nhờ có tia tử
ngoại trong ánh nắng mặt trời, tiền tố vitamin D trên da trẻ được thúc đẩy sẽ
chuyển thành vitamin D. Từ đó củng cố da và niêm mạc của trẻ, giúp trẻ thích
nghi với môi trường bên ngoài, tăng sức đề kháng, chống lại bệnh truyền nhiễm.
Trẻ sinh ra cần được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu. Không nên cho trẻ ăn
bột quá sớm. Hàng ngày cần cho trẻ tắm nắng khoảng 10 – 15 phút vào buổi sáng.
Đối với những trẻ sinh vào mùa đông hoặc nơi ở của gia đình chật chội, thiếu
ánh sáng, cha mẹ nên cho trẻ uống vitamin D với liều dùng 400 đơn vị/ngày
(khoảng 2 giọt) trong 1 năm đầu sau sinh để phòng còi xương. Trẻ sinh non, nhẹ
cân, sinh đôi… nhất thiết phải uống vitamin D.
Trẻ trên 6 tháng, ngoài bú sữa mẹ, cần cho trẻ ăn dặm, ăn bổ sung thức ăn giàu
canxi, phốt pho và vitamin D để phòng bệnh.
ĐIỀU TRỊ
- Khi trẻ bị bệnh còi xương phải được điều trị bằng vitamin D với liều dùng
theo chỉ định của bác.
- Nơi ở của trẻ phải có đủ ánh sáng.
- Cho trẻ ăn nhiều bữa, đa dạng hóa bữa ăn và chú ý bổ sung vitamin D.
- Nếu thấy trẻ có các biểu hiện của còi xương cấp như ngủ không ngon giấc, khóc
đêm, tóc rụng hình vành khăn… cần cho trẻ đến khám ở các phòng khám nhi khoa,
trung tâm khám, tư vấn dinh dưỡng để được điều trị kịp thời.
- Các thực phẩm giàu canxi như vừng đen, rau ngót, rau đay, rau muống, cua, tép
khô, ốc, tôm, cá mè, lòng đỏ trứng, hến, sữa, chế phẩm từ sữa, các loại hạt họ
đậu, thủy hải sản, các loại gan động vật…
- Vitamin D có nhiều trong dầu gan cá, cá hồi, cá thu, lươn, lòng đỏ trứng
